Avrupa Birliği’nin sınır kontrollerini dijitalleştirmek amacıyla uygulamaya aldığı Entry/Exit System (EES), yoğun havalimanları ve sınır geçiş noktalarında yaşanan teknik sorunlar ile uzun yolcu kuyruklarının ardından yeniden gündeme geldi. Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, Yunanistan, Malta, Portekiz, İtalya ve İsviçre, sistem güvenilir biçimde çalışana kadar yoğunluk veya teknik aksaklık yaşanan bazı geçiş noktalarında biyometrik veri toplamayı geçici olarak durdurabilme esnekliğini sürdürmeye hazırlanıyor.
Dokuz ülke daha önce Avrupa Komisyonu’na ortak mektupla başvurarak söz konusu esnekliğin 6 Eylül sonrasında da devam etmesini talep etmişti. Son gelişmelerle birlikte Avrupa Komisyonu’nun uygulamada ek esnekliğe izin verdiği ve tam uygulama için yeni bir kesin tarih belirlenmediği bildiriliyor.
Parmak izi ve yüz görüntüsü kaydediliyor
EES, Schengen Bölgesi’ne kısa süreli seyahat eden AB dışı ülke vatandaşlarının giriş ve çıkış bilgilerinin elektronik ortamda kaydedilmesini öngörüyor.
Sistem kapsamında seyahat belgesi bilgilerinin yanı sıra parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik veriler de kaydediliyor. EES, pasaportlara manuel olarak giriş-çıkış damgası vurulmasının yerini alacak şekilde tasarlandı.
Sistem, 12 Ekim 2025’te kademeli olarak devreye alınmış, 10 Nisan 2026 itibarıyla ise tam operasyonel hale getirilmişti.
Havalimanlarında uzun kuyruklar tepki çekti
EES’in yaygınlaşmasıyla birlikte özellikle yoğun havalimanları ve sınır geçiş noktalarında bekleme süreleri tartışma konusu oldu.
Havacılık ve turizm sektörü temsilcileri, biyometrik işlemlerin bazı noktalarda ciddi bekleme sürelerine neden olduğunu belirtirken, havayolları da yaşanan aksaklıkların yolcuların uçuşlarını kaçırmasına kadar varabildiğine dikkat çekti.
Dokuz ülkenin temmuz ayında yaptığı ortak çağrıda da EES’in yoğunluk altında “önemli zorluklar” ortaya çıkardığı ifade edilmişti.
6 Eylül kritik tarih olmuştu
Ülkeler, sınır geçiş noktalarında aşırı yoğunluk oluşması halinde biyometrik veri toplamayı geçici olarak durdurabiliyordu.
Bu esnekliğin 6 Eylül’de sona ermesi öngörülüyordu. Ancak dokuz ülke, altyapı ve sistem sorunları tamamen giderilmeden söz konusu uygulamanın kaldırılmasının havalimanlarında yeni sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Avrupa Komisyonu’nun son gelişmeler doğrultusunda dokuz ülkeye uygulamada ek esneklik tanıdığı ve tam uygulama için yeni bir kesin tarih belirlemediği bildiriliyor.
Türkiye’den Avrupa’ya seyahat edenleri de ilgilendiriyor
Gelişme, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları açısından da doğrudan önem taşıyor. EES, Schengen ülkelerine kısa süreli seyahat eden ve sistemin muafiyet kapsamına girmeyen AB dışı ülke vatandaşlarına uygulanıyor.
Ancak alınan karar, EES’in dokuz ülkede tamamen kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Esas olarak yoğunluk ve teknik aksaklık yaşanan sınır geçiş noktalarında biyometrik kontrollerin geçici olarak durdurulabilmesine imkân veren esnekliğin devam etmesi öngörülüyor.
Bu nedenle Fransa, Almanya veya İtalya’nın EES uygulamasını tamamen sona erdirdiği yönünde bir değerlendirme yapılmaması gerekiyor.
EES yürürlükte kalmaya devam ederken Avrupa’nın önündeki temel konu, biyometrik sınır güvenliği uygulamalarını havalimanlarında kabul edilebilir yolcu bekleme süreleriyle birlikte sürdürebilmek.
