featured

Rus uçakları Türkiye’de nasıl korsan durumuna düştü?

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün aldığı kararla Türkiye hava sahası bazı Rus uçaklarına kapatıldı. Kararla birlikte 500 Rus yolcu uçağının Türkiye’de korsan durumuna düştüğü belirtildi.

Rus tur operatörü PEGAS Touristik ve onun yan kuruluşu Nordwind’in zorunlu güzergah değişikliği yüzünden Mısır gibi üçüncü ülkelere uçuş sürelerinin arttığını açıklamasıyla birlikte, Türkiye’nin bazı Rus yolcu uçaklarına hava sahasını kapattığı ortaya çıktı. DW Türkçe’den Muhammed Kafadar, 500 Rus yolcu uçağını etkileyen kararın nedenlerini araştırdı.

Rusya’nın sivil yolcu uçağı filosunda bulunan uçakların yarıdan fazlasının kiralık uçaklardan oluştuğu belirtilen haberde bunların çoğunun Birleşik Krallık’ın denizaşırı toprağı Bermuda’ya kayıtlı olduğuna dikkat çekildi. Konuya dair bilgi veren uzmanlar, tüm sorunun Bermuda ve Rusya arasındaki kayıt karmaşasından kaynaklandığını söyledi.

Uçaklar neden Bermuda kayıtlı?

Havacılık editörü Tolga Özbek, tıpkı gemicilikte olduğu gibi maddi kolaylık sağlayan ülkelerin havayolu şirketlerince kayıt için tercih edildiğini, Bermuda’nın bu ülkelerden biri olduğunu söyledi. Düzenlemelere göre uçakların uluslararası seferlere katılabilmesi için zorunlu olan uçuşa elverişlilik sertifikaları, kayıtlı oldukları ülke tarafından oluşturuluyor.

“Uçakların da plakaları olmalı”

Tıpkı otomobillerin trafiğe çıkabilmek için plakaya ihtiyaç duyması gibi uçaklarda da kayıt mekanizmasının uçuş yapılabilmesi için hayati olduğunu anlatan Özbek, durumu “Nasıl ki otomobillerin muayene ve sigorta işlemleri için plakaları olmalı, benzer şey uçaklar için de geçerli” şeklinde anlattı.

“Rusya uçakları kendi tesciline aldı”

Ancak Batılı devlet ve şirketler, Ukrayna yüzünden Rusya’ya peş peşe yaptırımlar açıklayınca Bermuda, artık bu uçakların standartlara uygun şekilde denetlenemeyeceği gerekçesiyle Mart ayında uçuşa elverişlilik sertifikalarını iptal etti. Rusya da sivil havacılık operasyonlarına devam edebilmek için uçakları tek taraflı olarak kendi siciline kaydetmeye başladı. Ancak Bermuda’nın onayı olmadan atılan bu adımın hukuki anlam ifade etmediği belirtiliyor. Bu arada Rusya, Ekim ayı sonunda Bermuda’yı dost olmayan ülkeler listesine de ekledi.

Rusya 500 civarında uçağı tesciline alamadı

İlk başta bu adım 700’den fazla hava taşıtını uçamaz hale getirirken o tarihten bu yana az sayıda uçağa bulundukları diğer ülke havalimanlarında el konuldu. Bazılarını da Rusya yasal olarak kendi adına tescil ettirmeyi başardı. Ancak İrlandalı AerCap gibi yabancı şirketlerden kiralanan 500 kadarı için bunu yapmak mümkün olmadı.

Çin hava sahası Rus uçaklarına kapalı

Çin, Rusya’nın tek taraflı olarak tescilini kendi üstüne aldığını söylediği bu uçakları Temmuz ayından beri kendi hava sahasında istemiyor.

Türkiye’nin Rus uçaklarına karşı bu tür bir karar almadan önce beklediği ancak sonunda Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) direktifleri uyarınca karar almak zorunda kaldığı yorumları yapılıyor. Türkiye, Rusya’ya yönelik Batı yaptırımlarına katılmasa da uluslararası sivil havacılık kurallarına uymakla yükümlü.

“Havacılıkta çifte kayıt yoktur”

“Havacılıkta çifte kayıt yoktur” diyen hava hukuku alanında uzman avukat Lale Kaplan, DW Türkçe’ye yaptığı açıklamada her uçağın sadece tek bir ülkeye kayıtlı olabileceğini ve uçuşa elverişlilik sertifikasının da kayıtlı olunan ülkece düzenlenebileceğini söyledi. Sertifikası olmayan uçağın sigortalanamayacağını kaydeden Kaplan, “Sigortalı değilse ülkenize de uçamaz, üstünden de geçemez” dedi.

“Bu uçaklarla yapılan seferler korsan uçuş niteliğinde”

Avukat Cesim Parlak da “Rusya’daki sivil uçakların yarıdan fazlası kiralık. Mülkiyeti, tescili Rusya’ya ait değil. Uçakların sahibi şirketler itiraz ettiği halde Rusya kira sözleşmelerini ‘tek taraflı uzattım’ diyor. Teknik ve hukuki sorumluluklar yerine getirilmediği için bu uçaklarla yapılan seferler korsan uçuş niteliğinde” diye konuştu.

“Her türlü sorumluluk Türkiye’ye ait olur”

Parlak, “Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesinin 18’inci maddesi çift tescil kabul etmiyor, sorun bu. Buna rağmen uçuşlara izin verilirse, bir kaza ya da başka bir olumsuzluk halinde her türlü sorumluluk Türkiye’de olur” değerlendirmesini yaptı.

Rusya’nın seçenekleri neler?

Sorunun aşılması için uçakların önce Bermuda sicilinden çıkarılması ardından Rusya’ya kabulü gerektiğini anlatan Kaplan, bunun kiraya veren tarafın itirazı gibi çeşitli gerekçelerle yapılamıyor olabileceğini belirtti. Rusya bu uçakların kaydını üzerine aldığını savunuyor, ancak uçaklar resmi olarak halen Bermuda sicilinde yer alıyor.

Rus heyet sorunun çözümü için Türkiye’ye geliyor

Rus basını sorunun çözümü için Rusya’dan bir heyetin ilerleyen günlerde temaslarda bulunmak üzere Türkiye’ye geleceğini aktardı. Ancak “Kural kuraldır” diyen Kaplan’a göre Rusya’dan bir heyet gelmesi yasağın kalkmasını sağlamaz. Kaplan, “Havacılıkta tüm kurallar yolcu güvenliği içindir. Türkiye kural dışı hareket edemez” görüşünde.

Uzmanlar, sorunun ancak kaydı Rusya’da olan az sayıda uçağın kullanılmasıyla aşılabileceğini değerlendiriyor. Bunun da filosunda bu nitelikte uçak bulunmayan şirketleri zorlayacağı belirtiliyor.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

1 Yorum

  1. 1 sene önce

    guzel habercilik