Hamile yolcular; aile güvenlik şeridi, alternatif tarama, terminal desteği ve öncelikli binişten hangi koşullarda yararlanabilir? İşte güncel kurallar.
Hamile yolcular, bazı havalimanlarında aile güvenlik şeritlerinden, alternatif tarama yöntemlerinden ve hareket desteğinden yararlanabiliyor. Ancak uygulamalar havayolu ve havalimanına göre değişirken, Avrupa Birliği’nin yeni düzenlemesi öncelikli biniş ve ücretsiz yan yana koltuk tahsisi getirecek.
Uçakla seyahat eden hamile yolcular, check-in, güvenlik kontrolü, terminal içi ulaşım ve uçağa biniş aşamalarında çeşitli kolaylıklardan yararlanabiliyor. Ancak bu uygulamaların tamamı her ülkede ve her havayolunda geçerli, standart birer yolcu hakkı niteliği taşımıyor. Yolcuların seyahat öncesinde ilgili havayolunun gebelik kurallarını ve kalkış yapacakları havalimanının sunduğu hizmetleri kontrol etmesi gerekiyor.
Priority check-in uygulaması havayoluna göre değişiyor
Hamile yolcuların Priority veya Business Class kontuarlarını kullanması, tüm havayolları için geçerli zorunlu bir uygulama değil.
Bazı şirketler veya havalimanı personeli, yolcunun durumuna göre öncelikli işlem sağlayabiliyor. Ancak bu kolaylığın otomatik olarak sunulacağı varsayılmamalı. Yolcuların terminale geldiklerinde havayolunun check-in görevlilerine başvurması ve mevcut uygulamayı sorması gerekiyor.
Aena da gebelik döneminde uygulanacak kuralların havayoluna göre değişebileceğini belirterek yolcuların uçuş öncesinde taşıyıcı şirketle iletişime geçmesini öneriyor.
Hamile yolcular aile güvenlik şeridini kullanabilir mi?
Bazı havalimanları, çocuklu aileler için oluşturulan güvenlik şeritlerini hamile yolcuların kullanımına da açıyor.
İspanyol havalimanı işletmecisi Aena, hamile yolcuların aile güvenlik kontrolünden yararlanabileceğini açıkça belirtiyor. Roma Fiumicino, Münih ve Venedik Marco Polo havalimanlarının resmî bilgilendirmelerinde de hamile yolcular için aile veya öncelikli güvenlik şeritleri bulunduğu ifade ediliyor.
Münih Havalimanı’nda Terminal 1’deki hızlı geçiş şeritleri hamile yolculara öncelikli olarak kullandırılabiliyor. Terminal 2’de ise aileler ve özel ihtiyaçları bulunan yolcular için ayrı güvenlik geçişleri bulunuyor.
Venedik Marco Polo Havalimanı’nda da hamile yolcular, bekleme süresini azaltmak amacıyla güvenlik kontrolündeki özel Priority Lane şeridini kullanabiliyor.
Bu hizmetler havalimanına ve terminale göre değişebildiği için, yolcuların seyahatten önce resmî havalimanı sitesini kontrol etmesi önem taşıyor.
Vücut tarayıcısı yerine alternatif kontrol istenebilir
Avrupa Birliği’ndeki havalimanlarında yolcuların vücut tarayıcısından geçmeyi reddetme hakkı bulunuyor. Bu durumda yolcu, en azından elle üst aramasını içeren alternatif bir güvenlik kontrolüne yönlendiriliyor.
AB kurallarına göre havalimanlarında yalnızca iyonlaştırıcı radyasyon kullanmayan vücut tarayıcıları kullanılabiliyor. Yolcuya kullanılan teknoloji hakkında kontrol öncesinde bilgi verilmesi de gerekiyor.
Vücut tarayıcısı ile metal dedektörü aynı değil
Vücut tarayıcısını reddetme hakkı, güvenlik kontrolünün tamamını veya kapı tipi metal dedektörünü otomatik olarak reddetme hakkı anlamına gelmiyor.
Örneğin Venedik Havalimanı, hamile yolcuların metal dedektöründen geçmesini zorunlu tutuyor. Yolcunun metal dedektöründen muaf tutulmasını öneren bir sağlık raporu bulunması durumunda farklı bir kontrol uygulanabiliyor.
İngiltere’de hamile yolcular vücut taramasına alınabiliyor ancak bunun yerine özel bir alanda ayrıntılı elle arama talep edebiliyor. Bu kontrol sırasında bazı giysilerin gevşetilmesi veya çıkarılması istenebiliyor.
Hareket desteği için önceden bildirim yapılabilir
Terminal içinde uzun mesafe yürümekte zorlanan yolcular, havalimanı yardım hizmetlerinden yararlanmak için talepte bulunabiliyor.
Avrupa Birliği mevzuatı, hareket kabiliyeti kalıcı veya geçici olarak azalan yolculara havalimanında ücretsiz yardım sağlanmasını öngörüyor. Hizmetin uygun şekilde planlanabilmesi için ihtiyacın havayoluna, seyahat acentesine veya tur operatörüne uçuş saatinden en az 48 saat önce bildirilmesi gerekiyor. Bildirim yapılmamış olsa bile görevlilerin yolcuya yardımcı olmak için makul çabayı göstermesi bekleniyor.
Şiddetli mide bulantısı, ağrı veya yürüme güçlüğü yaşayan hamile yolcular; tekerlekli sandalye, terminal içi refakat veya havalimanının sunduğu diğer hareket desteklerini talep edebilir. Sunulan hizmetin kapsamı havalimanına göre değişebilir.
28. haftadan sonra sağlık belgesi istenebilir
Komplikasyonsuz gebeliklerde, çoğu havayolu 28. haftaya kadar özel bir sağlık belgesi talep etmiyor. Ancak bu sınır tüm şirketler için aynı değil.
Aena’nın yolcu bilgilendirmesine göre havayolları genellikle 28. haftadan sonra doktor onayıyla uçulmasını öneriyor. Gebeliğin 36. haftasından sonra ise birçok şirket uçuşu tavsiye etmiyor ve seyahatin zorunlu olması durumunda sağlık raporu istiyor.
Yolcuların rezervasyon yapmadan önce havayolunun şu kurallarını kontrol etmesi gerekiyor:
- Sağlık raporunun hangi haftadan itibaren istendiği
- Raporun uçuştan kaç gün önce düzenlenmesi gerektiği
- Tekil ve çoğul gebelikler için uygulanan son uçuş haftası
- Gidiş ve dönüş tarihlerinde gebelik haftasının kaç olacağı
- Öncelikli biniş henüz her havayolunda standart değil
Hamile yolculara öncelikli biniş sağlanması günümüzde büyük ölçüde havayolunun uygulamasına bağlı bulunuyor. Bu hizmet internet sitesinde belirtilmemiş olsa bile yolcu, kapı görevlisine durumunu bildirerek diğer yolculardan önce uçağa alınmayı talep edebilir.
Avrupa Birliği’nin kabul ettiği yeni yolcu hakları düzenlemesi yürürlüğe girdiğinde ise hamile yolculara ve onlara eşlik eden kişilere biniş sırasında öncelik verilmesi zorunlu olacak. Düzenlemenin ortak metni, hamile yolcuları “özel ihtiyaçları bulunan yolcular” arasında açıkça sayıyor.
Refakatçi için yan yana koltuk ücreti alınmayacak
Yeni AB düzenlemesine göre hamile yolcuyla aynı taşıma sözleşmesi kapsamında seyahat eden refakatçiye, hamile yolcunun yanındaki koltuk ek ücret alınmadan teklif edilecek.
Bu düzenleme, refakatçinin uçak biletinin ücretsiz olacağı anlamına gelmiyor. Yalnızca hamile yolcu ile refakatçisinin yan yana oturması için ayrıca koltuk seçimi ücreti alınamayacak. Yan yana koltuk bulunmaması durumunda havayolunun uygun koltuk bulmak için yardımcı olması gerekecek.
Avrupa Birliği Konseyi, yeni yolcu hakları düzenlemesine 13 Temmuz 2026’da nihai onayı verdi. Kurallar, Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanmasından 12 ay ve 20 gün sonra yürürlüğe girecek. Bu nedenle kesin uygulama tarihi, düzenlemenin Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihe göre belirlenecek.
Seyahat öncesinde kurallar mutlaka kontrol edilmeli
Hamile yolculara yönelik uygulamalar ülkeler, havalimanları ve havayolları arasında farklılık gösterebiliyor. Aile güvenlik şeridi, özel yardım, öncelikli check-in veya sağlık raporu gerekliliği bir havalimanında geçerliyken başka bir noktada uygulanmayabilir.
Bu nedenle yolcuların bilet almadan ve havalimanına gitmeden önce havayolunun güncel gebelik politikasını, sağlık raporu şartlarını ve havalimanının sunduğu destek hizmetlerini kontrol etmesi önem taşıyor.
