Avrupa’nın 6. nesil savaş uçağı projesi FCAS çöküşün eşiğinde. Paris ve Berlin kaynakları programın sona ermesinin daha olası olduğunu belirtiyor.
Fransa, Almanya ve İspanya’nın yürüttüğü Geleceğin Muharip Hava Sistemi (FCAS) projesinin sona erdirilmesinin yeniden canlandırılmasından daha olası olduğu belirtiliyor. Paris ve Berlin kaynakları programın fiilen kilitlendiğini ifade ediyor.
FCAS Projesi Dağılma Noktasında
Avrupa’nın altıncı nesil savaş uçağı geliştirme hedefiyle başlatılan Geleceğin Muharip Hava Sistemi (Future Combat Air System–FCAS) programı, ciddi bir krizle karşı karşıya.
Paris ve Berlin’den dört üst düzey Avrupalı yetkili, projenin yeniden başlatılmasından ziyade tamamen sona erdirilmesinin daha muhtemel olduğunu dile getirdi.
Politico’nun haberine göre Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’a yakın bir yetkili, “Projenin bittiğine dair bir açıklama yapılması, yeniden canlandırılmasından daha muhtemel” değerlendirmesinde bulundu. Bir Fransız milletvekili ise daha net konuştu: “FCAS öldü, herkes bunu biliyor ancak kimse dile getirmek istemiyor.”
Macron İçin Siyasi Risk
FCAS’in başarısızlığa uğraması, projeyi 2017 yılında dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel ile birlikte başlatan Macron açısından önemli bir siyasi darbe anlamına geliyor.
Altıncı nesil savaş uçağı, insansız hava araçları ve ortak bir “muharebe bulutu” altyapısını kapsayan proje, yaklaşık bir yıldır sanayi şirketleri arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle fiilen kilitlenmiş durumda.
Fransa Silahlanma Genel Müdürlüğü (DGA) Başkanı Patrick Pailloux ise programı kurtarma çabasının sürdüğünü belirterek, “Bu programı kurtarmak için elimizden geleni yapıyoruz. Sürecin nasıl sonuçlanacağını göreceğiz” dedi.
Krizin Merkezinde Dassault–Airbus Anlaşmazlığı
FCAS krizinin merkezinde, insanlı Yeni Nesil Savaş Uçağı (NGF) bileşeni bulunuyor.
Fransız Dassault ile Airbus arasında liderlik, teknoloji paylaşımı ve iş bölümü konularında yaşanan sert anlaşmazlıklar, projeyi çıkmaza sürükledi. Dassault’nun NGF geliştirme sürecinde daha fazla kontrol talep ettiği belirtiliyor.
Fransa ve Almanya, anlaşmazlıkları çözmek amacıyla 17 Aralık’ı son tarih olarak belirlemiş ancak bu tarihe kadar uzlaşma sağlanamamıştı.
Berlin Alternatif Senaryoları Değerlendiriyor
Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in, insanlı savaş uçağı bileşeninin iki ayrı ulusal projeye bölünmesi ya da Almanya’nın programdan tamamen çekilmesi gibi seçenekleri masada tuttuğu öne sürülüyor.
Alman kaynaklar, Merz’in bu görüşleri Paris’e ilettiğini ancak olası bir ayrılık kararının nasıl açıklanacağı konusunda netlik bulunmadığını aktarıyor.
Buna karşın Berlin’in, savaş uçağı bileşeninde ayrışma yaşansa dahi ortak muharebe bulutu ve bazı entegre sistemleri korumak istediği ifade ediliyor.
GCAP Seçeneği Masada
FCAS’teki belirsizlik, İtalya, Birleşik Krallık ve Japonya liderliğinde yürütülen rakip Global Combat Air Programme (GCAP) projesine yönelik ilgiyi artırdı.
Avrupalı savunma yetkilileri, Almanya’nın GCAP’e katılım ihtimalini sessizce değerlendirdiğini belirtiyor. İddialara göre konu, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile yapılan bir görüşmede de gündeme geldi.
Macron’un, Alman basınındaki haberlerin ardından Merz’e mektup göndererek FCAS konusundaki tutumunu sorduğu ve iki liderin projeyi Avrupa Konseyi’nin gayriresmi toplantısında ele alabileceği belirtiliyor.
Avrupa’nın Stratejik Özerklik Hedefi Tehlikede
Uzmanlara göre FCAS’in çökmesi, yalnızca teknik bir proje başarısızlığı değil; Avrupa’nın savunma alanındaki stratejik özerklik hedefleri açısından da kritik bir kırılma anlamına geliyor.
Henüz resmi bir fesih açıklaması yapılmamış olsa da, Paris ve Berlin kulislerinde projenin geleceğine ilişkin beklentiler giderek daha karamsar bir tablo çiziyor.
