Çin’in en gelişmiş uçak gemisi olarak gösterilen Fujian’da konuşlu J-35 savaş uçaklarının motor performansına ilişkin iddialar gündemde. Güney Kore merkezli Chosun Ilbo’nun haberine göre, yayınlanan görüntüler J-35’in turbofan motorlarına dair soru işaretlerini artırdı.
CCTV Görüntüleri Tartışma Yarattı
Fujian uçak gemisinin tanıtımı amacıyla Çin devlet televizyonu CCTV tarafından yayımlanan görüntülerde, gemide konuşlu J-35 savaş uçaklarının kalkış ve iniş faaliyetleri yer aldı.
Ancak Chosun Ilbo’ya göre söz konusu görüntüler, Çinli askeri analiz çevrelerinde uçağın “kalbi” olarak nitelendirilen motor performansına ilişkin şüpheleri gündeme taşıdı.
900 Kilometrede 7 Dakika İddiası
Haberde, deniz kuvvetleri odaklı askeri yorumcu Haixian Xianfeng’in değerlendirmesine yer verildi. Buna göre J-35’in uçak gemisinden 900 kilometre mesafede yalnızca 7 dakika görev yapabildiği öne sürüldü.
Elektromanyetik Katapultlu İlk Çin Gemisi
Kasım ayında hizmete alınan Fujian, Çin’in üçüncü uçak gemisi olmasının yanı sıra elektromanyetik katapult (EMALS benzeri) sistemle donatılan ilk platformu olarak öne çıkıyor. Bu sistem, savaş uçaklarını saniyeler içinde 200 km/saatin üzerine çıkararak kalkışa hazırlamak üzere tasarlandı.
Fujian, önceki Liaoning ve Shandong gemilerinden farklı olarak “ski-jump” (rampa) kalkış konsepti yerine katapult destekli operasyon yapısıyla daha ağır faydalı yükle kalkış ve daha yüksek sorti üretim kapasitesi hedefliyor.
Motor Tartışması: WS-19 Bekleniyordu
Gözlemciler, J-35’in 2017’den bu yana geliştirilen daha yeni WS-19 motoruyla donatılmasını bekliyordu. Ancak yayımlanan görüntülerde uçağın daha eski WS-21 motorunu kullandığı izlenimi oluştu.
Uçak gemisi konuşlu savaş uçaklarında motor performansı kritik öneme sahip. Katapult desteği bulunsa dahi, nispeten kısa uçuş güvertesinden güvenli kalkış için yeterli itki üretimi hayati görülüyor.
Çin’in “Kalp Hastalığı” Sorunu
Chosun Ilbo, Çin’in 2009 yılında uçak motoru geliştirme faaliyetlerini koordine etmek üzere Aviation Engine Corporation of China (AECC) kuruluşunu hayata geçirdiğini ve 2010–2020 döneminde bu alana 40 milyar doların üzerinde yatırım yaptığını hatırlattı.
Buna karşın savaş uçağı motorlarının, Çin savunma sanayisinin kronik zorluk alanlarından biri olmaya devam ettiği ve ülke içinde bu sorunun “kalp hastalığı” benzetmesiyle tanımlandığı ifade ediliyor.
ABD Modeline Benzer Konsept
Savunma yayın organı Defence Blog’a göre J-35, ABD yapımı F-35 Lightning II tasarımına referansla geliştirilen, düşük görünürlüklü ve uçak gemisinden harekât icra edebilecek şekilde tasarlanmış yeni nesil bir platform olarak tanıtılıyor.
Fujian’ın devreye girmesiyle birlikte Çin’in uçak gemisi filosunda sorti kapasitesinin artırılması ve hava kanadının modernizasyonu hedefleniyor. Ancak motor performansına ilişkin iddialar, platformun tam operasyonel kapasiteye ulaşma sürecine dair soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
