Yaz sezonunun yoğunluğu geride kalırken havayolları açısından asıl sınav yeni başlıyor. Yüksek talebin yaşandığı yaz döneminde dolulukları artırmak görece kolay olabilir. Ancak sezon sonrasında aynı uçakları, aynı maliyet yapısıyla ve aynı destinasyon ağıyla yıl boyunca verimli işletmek çok daha stratejik bir yaklaşım gerektiriyor.
Bu nedenle havayollarının önümüzdeki dönemde yalnızca klasik kış tarifesine geçmek yerine, yeni yolcu grupları ve yeni talep alanları yaratmaya odaklanması gerekiyor.
Bunun için Balkanlar’dan düğün turizmine, spor organizasyonlarından konserlere kadar çok sayıda alternatif pazar bulunuyor.
Balkanlar Fırsatı
Yoğun yaz sezonunun ardından değerlendirilebilecek en önemli alanlardan biri Balkanlar. Türkiye’nin coğrafi konumu, Balkan ülkeleriyle olan tarihi ve ekonomik ilişkileri ve İstanbul başta olmak üzere önemli aktarma merkezlerinin bulunması, bölgeyi havayolları açısından önemli bir pazar haline getiriyor.
Özellikle kısa mesafeli hatlarda uygun fiyatlı bilet kampanyalarıyla talep yaratılması mümkün.
Burada amaç sadece uçakları doldurmak olmamalı. Havayolları, tur operatörleri ve destinasyonlardaki yerel paydaşlarla birlikte hareket ederek şehir kaçamakları, hafta sonu turları ve tematik Balkan turları oluşturabilir.
Ucuz Bilet Kampanyaları Tek Başına Yeterli Değil
Sezon dışında yolcu talebini canlı tutmanın en klasik yöntemlerinden biri kampanyalı biletler. Ancak sadece “ucuz bilet” yaklaşımı sürdürülebilir bir strateji olmayabilir. Önemli olan, indirimi belirli bir talep alanıyla ilişkilendirmek.
Bunlar Şu Başlıkta Toplanabilir:
* Hafta sonu Balkan kaçamakları,
* Kış festivalleri,
* Kültür ve gastronomi turları,
* Konser ve spor organizasyonları,
* Düğün ve özel etkinlik seyahatleri
gibi ürünlerle bilet kampanyalarının desteklenmesi, havayolunun yalnızca fiyat üzerinden rekabet etmesinin önüne geçebilir.
12 Ay Turizmin Devam Ettiği Noktalara Frekans Artırılmalı
Havayollarının kış tarifelerinde en önemli konulardan biri de frekans planlaması. Turizmin yalnızca yaz aylarında değil, 12 ay boyunca devam ettiği destinasyonlarda kapasitenin korunması hatta talebe göre artırılması gerekiyor. Bu rotaların başında Mısır’ın Sharm El Şeyh ve Dubai gibi sıcaklıkların ve deniz-kum-güneş üçlüsünün yakalanabileceği şehirler olarak nitelendirilebilir.
Özellikle sağlık turizmi, kongre turizmi, kültür turizmi, gastronomi ve iş seyahatlerinin güçlü olduğu destinasyonlar bu açıdan öne çıkabilir. Bir destinasyonda turizm sezonu sona eriyor diye frekansı otomatik olarak azaltmak yerine, o destinasyondaki yolcu profilinin değişip değişmediğine bakmak daha doğru olacaktır.
Tecrübeli Personel Kaybedilmemeli
Havayollarının sezon sonrasında dikkat etmesi gereken bir başka konu ise tecrübeli insan kaynağı. Yoğun sezon boyunca kazanılan operasyonel tecrübe, şirketler açısından önemli bir değer. Pilotlardan kabin ekiplerine, bakım personelinden operasyon ve yer hizmetleri ekiplerine kadar deneyimli çalışanların kaybedilmesi, yalnızca insan kaynağı açığı oluşturmaz. Aynı zamanda yeni personelin yetiştirilmesi, eğitim ve adaptasyon süreçleri nedeniyle önemli bir maliyet ortaya çıkar. Bu durumu pandemi döneminde Avrupa’da gördük. Hala kendilerine gelemiyorlar.
Bu nedenle şirketlerin sezon sonrasında kapasiteyi azaltırken tecrübeli personeli koruyacak esnek çalışma modellerini değerlendirmesi önemli. Çünkü havacılıkta kapasiteyi yeniden artırmak, sadece uçak bulmakla değil, o uçağı güvenli ve verimli şekilde işletecek deneyimli kadroyu oluşturmakla mümkün.
Bazı Uçakları Kiralamak Maliyet Açısından Önemli
Her uçağın yıl boyunca aynı verimlilikte kullanılması mümkün değil. Özellikle belirli dönemlerde kapasite fazlası oluşuyorsa, bazı uçakların uygun koşullarla başka operatörlere kiralanması şirketler açısından değerlendirilebilecek seçeneklerden biri. Bunu en iyi Corendon Airlines ve SunExpress havayolları uyguluyor. Corendon, Hindistan’a uçak kiralarken, SunExpress ise Güney Afrika’ya bu dönemde uçak kiralayarak maliyetlerini düşürüyorlar.
Bu yaklaşım, filodaki kapasite fazlasını azaltırken uçakların tamamen atıl kalmasının da önüne geçiyor.
Ancak burada kritik nokta, kiralama kararının sadece kısa vadeli nakit akışı üzerinden değil, filo planlaması ve gelecek sezonun kapasite ihtiyacı dikkate alınarak verilmesi.
Düğün Turizmi Yeni Fırsat Alanı
Havayollarının yeterince üzerinde durmadığı alanlardan biri de düğün turizmi. Türkiye’nin hem turizm altyapısı hem de düğün organizasyonları açısından sahip olduğu potansiyel, farklı pazarlardan yolcu çekilmesini mümkün kılabilir. Özellikle geniş ailelerin seyahat ettiği düğün organizasyonlarında havayolu taşımacılığı önemli bir paya sahip olabilir. Havayolları burada sadece koltuk satmak yerine organizasyon şirketleri, oteller ve tur operatörleriyle birlikte paketler oluşturabilir. Özellikle Antalya’da popüler olan Hint düğünlerine özel uçuşlar düzenlenebilir, bu düğün sayıları yapılacak pazarlama stratejileriyle arttırılabilir.
Spor Turizmi ve Büyük Organizasyonlar
Spor müsabakaları da sezon dışı kapasiteyi değerlendirmek açısından önemli bir fırsat. Futbol karşılaşmaları, uluslararası turnuvalar, basketbol organizasyonları ve diğer büyük spor etkinlikleri belirli tarihlerde ciddi bir yolcu hareketliliği yaratabiliyor. Bunun yanında Olimpiyatlar gibi küresel organizasyonlar, havayolları açısından dönemsel ancak yüksek hacimli trafik oluşturabilecek etkinlikler arasında. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, organizasyon tarihlerini çok önceden analiz ederek kapasiteyi buna göre planlamak. Mesela İspanya Süper Kupası, 2-7 Şubat 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek. Bu etkinlikte Barcelona, Real Madrid, Real Sociedad ve Atlético Madrid gibi dünya futbolunun önde gelen kulüpleri ve popüler futbolcular mücadele edecek. İstanbul, bu organizasyonun önemli bir halka olarak eklendiğini belirterek, futbol severlerin yoğun bir şekilde katılması bekleniyor. Düşük sezon olarak gördüğümüz Şubat ayında havayollarının bu organizasyona iyi planlama yapması gerekiyor.
Konserler de Havayolu Planlamasının Parçası Olabilir
Son yıllarda büyük sanatçıların konserleri ve festivaller de uluslararası seyahat talebinin önemli unsurlarından biri haline geliyor. Yakın coğrafyada düzenlenen yüksek katılımlı konserler, festivaller veya kültürel etkinlikler için özel kapasite planlamaları yapılabilir. Örneğin bir şehirde gerçekleşecek büyük bir etkinlik için sadece tarifeli seferlerin artırılması değil, talebin niteliğine göre charter veya geniş gövdeli uçak operasyonları da değerlendirilebilir. Özellikle İstanbul gibi güçlü bir hava ulaşım merkezinin bulunduğu Türkiye için yakın coğrafyadaki büyük organizasyonlar önemli bir fırsat yaratabilir.
Yeni Dönemin Anahtarı: Esnek Kapasite Yönetimi
Geleceğin havayolu yönetiminde başarı yalnızca yaz sezonunda yüzde kaç doluluk yakalandığıyla ölçülmeyecek.
Asıl başarı, uçakların yılın tamamında doğru pazarda, doğru kapasiteyle ve doğru yolcu profiliyle uçurulabilmesinde yatacak.
İyi Uçuşlar
