Havacılık sektöründe negatif sonuçlar olduğunda bu süreci kuşkusuz en ağır yaşayan havacılık paydaşları Avrupalılar oluyor. En ufak bir krizde bile ağır hasar alıyorlar. Çalışanların grevlerini bile 10 yıldır çözemiyorlar. Bu işi çok iyi bildiğini zanneden kurum Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı’nın (EASA) artık sınıfta kaldığını söylememiz yanlış olmaz.
Peki hiç bu durumun neden olduğunu düşündünüz mü?
Çünkü Avrupa’nın kendi içinde bir sistemi var. Ne ABD, ne Rusya, ne İngiltere ne de herhangi bir ülkenin veya bölgenin yardımına ihtiyaç duymadan devam ediyorlar. Olumlu bir öngörü olsa da bunu kabul etmiyorlar. Dolayısıyla yalnız kalıyorlar ve ortak bir bakış açısına çok kapalı bir havacılık operasyonu icra ediyorlar.
Avrupa’nın kendi havacılık kuralları var, kendi regülatörleri var ve kendi iplerini kendileri çekiyorlar ya da çekmeye çalışıyorlar.
Şu an havacılık gündeminde olan jet yakıtı krizi de her zaman olduğu gibi ilk Avrupa’yı vuracak. KLM, Lufthansa gibi büyük havayolları da bu durumdan en çok etkileneneler olacak. Yine Frankfurt Havalimanı’nda kaoslar, Charles De Gaulle’de uçuş kısıtlamaları, Amsterdam Schiphol’de farklı operasyonel sorunlar ön plana çıkacak.
Küresel Çapta Hangi Sorunlar Yaşanacak?
Avrupa tarafında durum böyleyken dünya genelinde durum biraz daha farklı. Rusya zaten sistemin dışında. Küresel açıdan ambargosu devam ediyor. Rotaları kısıtlı. Her yere uçamıyorlar. Onlar için jet yakıtı krizi ikinci planda. Onlar tedarik sorununu çözmeye çalışıyorlar. Çin ise kendi yerli uçağının ticari uçuşlarını hızlandırmanın peşinde. Ortadoğu’da savaş nedeniyle operasyon yapamayan, yeni yeni normale dönen operasyonlarla açığı kapatmaya çalışan Emirates, Etihad ve Qatar Airways gibi önemli havayolları ise uzun yıllardır yaptığı büyük yatırımların savaş nedeniyle olumsuz etkilendiğinin farkında.
Havayolları Bu Süreçte Hangi Tasarrufları Alacak?
-Uçuş Sayıları Azaltılacak
Havayolları özellikle 2. Çeyrekte artacak jet yakıtı sorunu için operasyonel müdahaleye başladı. Önlemler alınıyor. Bu önlemlerin başında da uçuş sayılarında azaltma yapılması planlanıyor.
-Az Talep Gören Rotalara Frekans Değişikliği
Havayolları jet yakıtı sorununu birçok mali karar alarak sübvanse etmeye çalışıyor. Bunların başında da popüler olamayan rotalardaki frekans kısıtlamasına gitmek başta geliyor. Doluluk oranları düşük olan, kâr marjı düşük ve az talep gören rotalara yapılacak uçuşlarda sefer sayıları azaltılacak.
-Bilet Fiyatlarına Zam Kapıda
Birleşik Krallık merkezli Jet2, easyJet ve TUI UK, enerji krizine rağmen 2026 yaz sezonunda uçuş ve paket tatillerde yakıt ek ücreti uygulamama kararı aldı. Bu adım, artan maliyetlere karşın müşterilere fiyat istikrarı ve güven sunmayı amaçlıyor. Jet2, easyJet ve TUI UK yakıt ek ücreti uygulamayacak ama bu diğer havayolları için aynı anlama gelmiyor. 2. Çeyrekte başlayacak enerji krizi sonrası bilet fiyatlarında artış öngörülüyor.
-Havayolları Bazı Merkezlerini Kapatacak, Terminal Sayısı Düşürülecek!
KOVİD-19 döneminde yaşamış olduğumuz havayollarının bazı merkezlerini (HUB) kapatması yine karşımıza çıkmaya başlayacak. Özellikle Avrupa’da daha çok göreceğimiz bu durum kapatılan merkezlerdeki birçok çalışanın işsiz kalması anlamına da geliyor. Öte yandan KOVİD-19 döneminde Berlin Brandenburg Havalimanı’nda başlayan tek terminalden tüm uçuşların yapılması durumu tekrar gündeme gelebilir. Havalimanı ve operasyonun büyüklüğüne göre değişiklik gösterecek bu durum, terminal sayısında azaltma olarak değerlendirilebilir.
