Türkiye ile İspanya arasında savunma ve havacılık alanında derinleşen iş birliği, motor teknolojisinde kritik bir aşamaya taşındı. İspanyol motor üreticisi ITP Aero ile TEI arasında imzalanan anlaşma, KAAN’ın yerli motor projesine stratejik katkı sağlayabilir.
Ankara–Madrid Hattında Yeni Dönem
İspanyol savunma ve havacılık dergisi Defensa y Seguridad’ın analizine göre, Türkiye ile İspanya arasındaki savunma iş birliği yeni bir boyuta evriliyor.
Haberde, İspanya’nın F-35 Lightning II programındaki belirsizlikler nedeniyle beşinci nesil savaş uçağı konusunda “B Planı” eksikliği yaşadığına dikkat çekilirken; Türkiye’nin KAAN projesinde sunduğu ortak üretim ve teknoloji transferi modelinin öne çıktığı belirtildi.
Amerikan F-35’in “kara kutu” yapısına karşılık, KAAN modelinde yazılım, sistem ve motor tarafında gerçek ortaklık ve mühendislik paylaşımı imkânı sunulmasının Madrid açısından stratejik önem taşıdığı ifade ediliyor.
HÜRJET ile Başlayan Süreç
İki ülke arasındaki teknik yakınlaşmanın temeli, HÜRJET ileri eğitim uçağının İspanya tarafından tedarik edilmesiyle atıldı.
Bu adım, mühendislik ekiplerinin teknik veri paylaşımına başlamasını sağlayan bir “ön hazırlık süreci” olarak değerlendiriliyor. Daha önce TCG ANADOLU projesinde kurulan iş birliği zemini, havacılık alanında daha ileri projelerin kapısını aralamış durumda.
Stratejik Eşik: KAAN’ın Motoru
Asıl kritik başlık ise motor teknolojisi. Eğer KAAN’a ITP Aero–TEI ortak motoru entegre edilirse, İspanya yalnızca yabancı motorların bakımını yapan bir ülke konumundan çıkarak, ileri seviye savaş uçağı motoru tasarlayan ve ihraç eden bir aktöre dönüşebilir.
Bu gelişme, Avrupa’nın yürüttüğü Future Combat Air System (FCAS) projesindeki belirsizliklere karşı Madrid için güçlü bir alternatif olabilir.
ITP Aero’nun “Türbin Beyni” Uzmanlığı
ITP Aero, özellikle düşük basınçlı türbinler (LPT) alanındaki uzmanlığıyla biliniyor. Şirket, Eurofighter Typhoon’da kullanılan EJ200 motorunun yüksek sıcaklık ve basınca dayanıklı bileşenlerinde kritik rol üstlenmişti.
Bu deneyim, KAAN’ın yerli motoru TF35000 projesinde (35.000 lbf itki hedefi) termodinamik optimizasyon, yüksek sıcaklık dayanımı ve gelişmiş soğutma teknolojileri açısından önemli katkı sağlayabilir.
TEI’nin Rolü: Milli Ekosistem ve Entegrasyon
TEI ise TF35000’in tasarım, üretim ve test süreçlerinde milli motor ekosistemini inşa ediyor.
Yüksek itki gücü, düşük yakıt tüketimi ve uzun menzil hedefiyle geliştirilen motorun; 2026’da planlanan yer testleri ve 2029’daki hibrit uçuş aşamalarında uluslararası mühendislik iş birliğinden faydalanabileceği belirtiliyor.
Ortaklıkta TEI’nin, platform entegrasyonu ve milli teknolojilerin sisteme adaptasyonunda lider rol üstlenmesi bekleniyor.
İspanya İçin “Sigorta Poliçesi”
Analizlere göre, FCAS projesinde gecikme veya yapısal sorun yaşanması halinde, uçuş testlerine başlamış bir 5. nesil savaş uçağı olan KAAN, İspanya Hava Kuvvetleri için hazır bir alternatif oluşturabilir.
Bu senaryoda; eğitimden bakıma, lojistikten ortak üretime kadar genişleyen savunma iş birliği, Türkiye–İspanya hattında stratejik bir dönüm noktası anlamına gelebilir.
Madrid’den gelen mesaj net: FCAS’ta sorunlar sürerse, hükümetler arası iş birliğine açık, teknoloji paylaşımı içeren ve uçuş sürecine geçmiş bir alternatif masada bulunuyor.
