F-35’ler Türkiye’ye verilecek mi?

F-35’ler Türkiye’ye verilecek mi?

Hafta başında ABD’de bir F-35 uçağı rutin uçuş sırasında düşmüştü. Amerikan Başkanı Trump’a göre dünyanın en iyi uçağı olan F-35’ler için Şubat ayında olumsuz bir rapor hazırlanmış, uçağın eksiklikleri ortaya konmuştu. O rapora göre F-35’te 883 tasarım hatası tespit edilmişti. Peki, F-35 nasıl bir uçak? Gerçekten hatalı mı yoksa, dünyanın en iyi uçağı mı?

ABD Başkanı Donald Trump’a göre, dünyanın en gelişmiş savaş uçağı. Ondan iyisi yok. Ancak ABD’de “Müşterek taarruz uçağı program ofisi”nin hazırladığı rapor, F-35’in tasarım hatalarıyla dolu olduğunu ortaya koyuyor. ABD hava kuvvetlerine bağlı bir F-35a tipi savaş uçağının Florida’da düşmesinin ardından F-35’in tasarım hataları bir kez daha gündemde.

Peki F-35 uçakları Trump’ın söylediği gibi dünyanın en iyisi mi? Yoksa veriler ortaya farklı bir tablo mu çıkarıyor?

“Project On Government Oversight” adlı sivil toplum kuruluşunca ele geçirilen 28 Şubat tarihli rapora göre, hali hazırda uçakta 883 tasarım hatası bulunuyor. Tespit edilen 162 hataya ilişkin ise arızalar devam ediyor ve “düzeltme planı” yok. Bu da şirketlerin söz konusu tasarım hatalarına ilişkin, ellerinde yapacak bir şey bulunmadığı anlamına geliyor.

Raporda 273 tasarım hatasına çözümler bulunduğuna işaret ediliyor. Ancak bunların düzeltilmesine başlanması için hem ek fon sağlanması hem de daha çok test yapılması için bekletildiği belirtiliyor.

Geçen kasım ayında Amerikan Savunma Bakanlığı test ve değerlendirme ofisinin F-35’e ilişkin raporunda da, 873 hata tespit edilmişti. Bunların 576’sının uçağı geliştirme sürecinden beri devam ettiği belirtilmişti. Yani o günden bu yana 10 tasarım hatası daha tespit edilmiş durumda.

Ancak bazı uzmanlar, F-35 savaş uçaklarında hata tespitinin normal olduğu, programın geliştirilmesi açısından hataların tespitinin düzeltilmesinin önemli olduğu görüşünde. Ocak ayında yine Pentagon’un yayınladığı raporda, test uzmanları, silahların atışlarındaki isabet oranının kabul edilemez boyutta olduğu sonucuna varmıştı. Rapora göre silahların monte edilişiyle ilgili bazı değişikliklere gidildi ancak bunlar henüz test edilmedi.

ABD, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi almasının ardından Türkiye’yi F-35 savaş uçağı programındaki ortaklığından çıkarmıştı. Türkiye’nin satın aldığı ve envanterine kattığı dört F-35 savaş uçağı ise Arizona Luke Hava Üssü’nde bulunuyor.

Peki, Türkiye’nin F-35 savaş uçaklarını filosuna katması ne kadar önemli. Bu konuda görüş ayrılıkları var. Bir grup uzman, insansız hava aracına girildiği dönemde, sürecin iyi yönetildiği takdirde büyük bir sorun oluşturmayacağı iddiasında. Diğer bir grup ise Türkiye’nin havadaki gücü açısından F-35 savaş uçaklarının temininin çok önemli olduğu görüşünde.

F-35’lerin Türkiye’ye neden teslim edilmediği konusunda da ilginç iddialar var. Geçtiğimiz aylarda da İsrail basını Tel Aviv’in Ankara’ya F-35 satılmaması konusunda Washington’a baskı yaptığını yazdı. Bunun için lobi faaliyeti yaptığını iddia etti. Kanal 12 televizyonu, İsrail’in gizli bir şekilde ABD’nin Türkiye’ye F-35 satışını engellemek üzere çalışma yürüttüğünü ileri sürdü.

Kanal 12, buna gerekçe olarak da İsrail’in F-35’ler ile Ortadoğu’daki hava üstünlüğünü kaybetmek istememesini gösterdi. İsrail, F-35’leri Amerika’dan satın alan ortadoğudaki ilk ve tek ülke. Ve sadece Tel Aviv’in bu son teknoloji ile donatılmış savaş uçağına kendi ürettiği bir yazılımı yükleme izni bulunuyor. İsrail uçakları 2016 yılında satın aldı ve 2017 yılında operasyonel hale geldi. Hali hazırda İsrail hava kuvvetlerinin elinde 16 F-35 bulunuyor. Ve bu rakam 2024 yılında 50 uçaklık bir filoya dönüşecek.

F-35 Avcı Savaş Uçağı, 2040’lı yıllarda dünyanın en önde gelen avcı uçağı olması için tasarlandı. Aynı zamanda ABD’nin son insanlı savaş uçağı projesi. F-35 savaş uçakları havada yakıt ikmali yapabiliyor. Havadan havaya, havadan karaya ve denize füze ateşleyebiliyor. Menzilleri yaklaşık 2000 bin kilometre. F-35 B savaş uçakları, helikopterler gibi dikey kalkış yapabiliyor. Kısa pistlerden uçak gemilerinden havalanabiliyor.

 

Geri

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments