Danimarka’nın 1980 yılından bu yana kullandığı F-16 savaş uçakları için Skrydstrup Hava Üssü’ndeki 3 numaralı hangarda veda töreni düzenlendi. Törende dört F-16, Danimarka toprakları üzerinde son bir selamlama uçuşu gerçekleştirdikten sonra üsse iniş yaptı.
Uçaklarla yıllar boyunca görev yapan pilotlar, teknisyenler ve bakım personeli, davetlileri karşılayarak F-16’ları son kez sergiledi. Tören, Danimarka Hava Kuvvetleri için sembolik bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti.
77 uçaklık bir filonun sonu
Danimarka, bugüne kadar toplam 77 adet F-16 satın aldı. Çok yönlü yapısıyla onlarca yıl boyunca hava savunması, yakın hava desteği ve bombardıman görevlerinde kullanılan F-16’lar, modernleşme paketlerine rağmen artık teknolojik olarak yaşlanan platformlar arasında yer alıyor.
F-16’nın doğuşu: “Hafif Savaş Uçağı Mafyası”
F-16’nın hikâyesi, 1970’lerin başında General Dynamics bünyesinde çalışan ve kendilerini “Hafif Savaş Uçağı Mafyası” olarak tanımlayan bir grup mühendisle başladı. Bu ekip, ağır ve pahalı savaş uçakları trendine karşı çıkarak, yüksek hız ve çeviklik odaklı bir platform tasarladı.
Ortaya çıkan F-16;
- Üstün manevra kabiliyeti,
- Fly-by-wire uçuş kontrol sistemi,
- Baş üstü gösterge (HUD) teknolojisi
gibi özellikleriyle dönemin çok ilerisinde bir uçak oldu. Zamanla yakın hava desteği ve hassas bombardıman görevleri için de geliştirildi.
Çöl Fırtınası’ndan bugüne
F-16, 1991 Çöl Fırtınası Harekâtı sırasında Irak hedeflerine yönelik saldırılarda ve bir Irak MiG uçağının düşürülmesinde aktif rol alarak çok yönlülüğünü kanıtladı. Bugüne kadar 4.500’den fazla F-16 üretildi ve dünyanın en yaygın kullanılan savaş uçaklarından biri haline geldi.
F-16’ların yerini F-35A aldı
Danimarka, F-16 filosunu F-35A Lightning II savaş uçaklarıyla değiştiriyor. İlk F-35’ler 2023 yılında teslim alındı. 1 Nisan 2025’te, Danimarka’nın F-35’leri NATO’nun Hızlı Tepki Alarmı (QRA) görevinde F-16’ların yerini aldı.
Danimarka Savunma Bakanlığı toplamda 43 adet F-35A siparişi verdi:
- 27 uçak 2016’da
- 16 uçak ise 2025’te sipariş edildi. F-35A, Pratt & Whitney F135-PW-100 motoruyla 40.000 pound itme gücü üretiyor.
Tamamen beşinci nesil hava kuvveti
Danimarka, F-35A’lara tam geçişle birlikte:
- 2022’de Norveç,
- 2024’te Hollanda sonrasında, tamamı beşinci nesil savaş uçaklarından oluşan üçüncü Avrupa hava kuvveti oldu. Bu dönüşüm süreci, F-35 üretiminde yaşanan küresel gecikmeler nedeniyle uzun yıllara yayıldı.
F-35’in üç farklı versiyonu
F-35 programı üç ana varyanttan oluşuyor:
- F-35A: Geleneksel kalkış ve iniş (ABD Hava Kuvvetleri ve Danimarka)
- F-35B: Kısa kalkış ve dikey iniş (ABD Deniz Piyadeleri)
- F-35C: Uçak gemileri için (ABD Donanması)
Emekli F-16’ların yeni adresleri
Danimarka’nın F-16 filosu iki farklı ülkeye yönlendirilecek:
Ukrayna’ya bağış
Danimarka’nın 2023’te Ukrayna’ya bağışlamayı taahhüt ettiği 19 F-16’dan bir bölümü Ukrayna Hava Kuvvetleri’ne teslim ediliyor. İlk Danimarka F-16’sı Ağustos 2024’te Ukrayna’ya ulaştı.
Danimarka ayrıca:
- Ukraynalı pilotların eğitimi,
- Bakım ve operasyon maliyetleri için finansal destek sağlıyor.
Ukrayna, F-16’ları ağırlıklı olarak hava savunması ve hassas güdümlü mühimmatlarla yakın hava desteği görevlerinde kullanıyor.
Arjantin’e satış
Toplam 24 adet F-16, 2015’ten bu yana envanterinde süpersonik savaş uçağı bulunmayan Arjantin’e satılacak. ABD hükümeti, ihracat kısıtlamaları nedeniyle anlaşmada kilit rol oynadı.
Arjantin paketi;
- Eğitim,
- Yedek parça,
- Simülatörler dahil olmak üzere kapsamlı bir lojistik destek içeriyor.
İlk altı uçak Aralık ayında teslim edildi, kalan uçaklar ise 2028’e kadar kademeli olarak teslim edilecek.